ליבעראליזם

פאליטישע שיטה
(אַריבערגעפֿירט פון ליבעראלער)

ליבעראליזם אין פאליטיק וויסנשאפט איז א מעטאד וואס איר געדאנק איז צו ערלויבן יעדן מענטש צו וואקסן עקאָנאָמיש אן גרענעצן. אנדערש איז סאציאליזם וואס די רייכער דאַרפֿן זארגן פאר די ארימעלייט.

די ליבעראלישע צוגאנג האלט אז מען דארף לאזן דעם מענטש זיך אנטוויקלען וויפל נאר ער קען, און די רעגירונג טאר זיך נישט ארײַנמישן אים צו צווינגען אונטערהאלטן שוואכערע מענטשן. אבער כאטש דעם, אויך א ליבעראלישע דעמאקראטישע רעגירונג שטיצט מינימאליש "נאטורלעכע רעכטונגען" פאר די גאר שוואכע אינוואלידע מענטשן, כדי צו שענקען מינימאלישע רעספעקט פארן מענטש צו זיין א "מענטש".

א דעמאקראטישע רעגירונג קען זיך פירן מער ליבעראל אדער מער סאציאליסטיש. למשל די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע פירן זיך מער ליבעראל, און פארשײדענע לענדער אין אייראפע ווצ"ב גרויסבריטאניע, דייטשלאנד, פראנקרייך, מדינת ישראל א.א.וו. פירן זיך מער סאציאליסטיש.

מעלות און חסרונות

רעדאַקטירן

דער ליבעראלער צוגאנג וואס גיט פולע ערלויבונג פאר יעדן בירגער צו אנטוויקלען זיך וויפל נאר ער קען, בריינגט פיל פלײַס פארן בירגער צו פארגרעסערן זיין געזעלשאפט, און אזוי בריינגט ער מער ארבעט פאר מער מענטשן. אויך בריינגט דאס פאַרמעסטונגען צווישן די געזעלשאפטן, וואס דאס מאכט ביליגער די פראדוקטן וואס די געזעלשאפטן פראדוצירן. אבער פון דער צווייטער זייט, נעמט עס אוועק די חשק פון די רייכע צו ארבעטן, ווייל זייער געלט גייט צו ראטעווען פאלאר-בערן און גלאבאלע-אנווארעמונג. און עס ברענגט א געוואלדיקע אונטערשיידונג צווישן די רייכע און בעסערע מענטשן וואס האבן א פּאָטענציעל צו אימער וואקסן, און די פראסטע לייט בלייבן אימער הינטערשטעליק.

ליבעראליזם אין לעבנסשטייגער

רעדאַקטירן

ליבעראל - אין קאנטראסט צו קאנסערוואטיוו - איז גרייט צו טוישן איינגעגעסענע טראדיציעס פאר א בעסערן, נייערן און מער מאדערנעם לעבנסשטייגער. די ליבעראלן זיינען די וואס קעמפן פאר אלעם וואס פון אייביג אן באטראכט געווארן ווי שלעכט אדער פארבאטן, ווי למשל געי, אבארטן אא"וו.

זעט אויך

רעדאַקטירן