אונטערשייד צווישן ווערסיעס פון "ענציקלאפעדיע"

קיין רעדאקטירונג רעזומע
אין תקציר עריכה
אין תקציר עריכה
 
די ערשטע ענציקלאפעדיעס זענען נישט געווען אזוי באקוועם צו ניצן אזוי ווי די היינטיקע. יעדער ביישטייער האט אריינגעלייגט ארטיקלען אזוי ווי עס האט אים געפֿאלן. צום ביישפיל, דער חיבור פון פליני דער עלטער ווערט איינגעארדנט לויט אלגעמיינע טעמעס וואס קומען אין א געוויסן לאגישן סדר, נישט אלפאבעטיש אזוי ווי מ׳איז געוואוינט היינט.
<!--
האנציקלופדיה הגדולה ביותר שחוברה אי פעם היא זו שנערכה על-פי דרישתו של הקיסר הסיני, [[קאנגשי]], ב[[המאה ה-17|מאה ה-17]], והכילה 5,020 כרכים.
 
די גרעסטע ענציקלאפעדיע וואס מ׳האט אמאל פֿארפֿאסט איז די ענציקלאפעדיע וואס מ׳האט רעדאגירט לויטן באפעל פונעם כינעזישן קייסער אינעם [[17טער י"ה|17טן יארהונדערט]], און וואס אנטהאלט 5,020 בענדער.
אנציקלופדיות בצורתן המוכרת לנו החלו לצאת לאור במאה ה-18:
<!--
ענציקלאפעדיעס אויפן סטיל וואס איז היינט באקאנט האט מען אנגעהויבן פארעפנטלעכען אינעם 18טן יארהונדערט:
 
* אין יאר [[1704]] האט דזשאן האריס ארויסגעגעבן דעם "לעקסיקאן טעכניקום", וואס איז געווען די ערשטע ענציקלאפעדיע ארגאניזירט לויטן [[אלפאבעט]].
* בשנת [[1704]] הוציא לאור ג'ון האריס את "לקסיקון טכניקום", שהיה לאנציקלופדיה הראשונה הערוכה בסדר [[אלפבית|אלפביתי]].
* בשנתאין יאר [[1728]] הוציא אפרים צ'יימברס באנגליה את "[[ציקלופדיית צ'יימברס|ציקלופדיה - מילון אוניברסלי של האומנוית והמדעים]]", ששימש בסיס ל[[האנציקלופדיה הגדולה|אנציקלופדיה הגדולה]].
* בשנתאין יאר [[1750]] יצא לאור בו[[ונציה]] שב[[איטליה]] הכרך הראשון מתוך 14 כרכים של האנציקלופדיה ההלכתית "[[פחד יצחק (אנציקלופדיה)|פחד יצחק]]", מאת רבי [[יצחק למפרונטי]]. האנציקלופדיה כללה ערכים [[הלכה|הלכתיים]] בסדר אלפביתי. הכרך האחרון יצא לאור בברלין בהוצאת [[מקיצי נרדמים]] בשנת 1888.
* בשנים [[1768]]-[[1771]] יצאה לאור בסקוטלנד המהדורה הראשונה של "אנציקלופדיה בריטניקה".
* בשנתאין יאר [[1772]] נשלם תהליך ההוצאה לאור של 28 הכרכים (17 כרכים של טקסט ו-11 כרכי איורים) של [[האנציקלופדיה הגדולה]] הצרפתית (Encyclopédie ou dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers) - "אנציקלופדיה, או מילון מפרש של המדעים, האומנויות והמלאכות". אנציקלופדיה זו הייתה בעצם מעין [[מילון אנציקלופדי]] רב היקף שכלל הגדרות למילים ומאמרים אנציקלופדיים רבים. האנציקלופדיה נערכה על ידי [[ז'אן לה רון ד'אלמבר]] ו[[דני דידרו]]. כתיבתה החלה בשנת 1751, העסיקה 140 מחברים וכללה 72 אלף ערכים. גם [[וולטר]] ו[[ז'אן-ז'אק רוסו|רוסו]] השתתפו בה.
* בשנת [[1809]] יצאה [[האנציקלופדיה הבריטית]] בשישה כרכים.
* דוגמה קיצונית לאנציקלופדיה רחבת היקף היא האנציקלופדיה המונומנטלית שיצאה בגרמניה Allgemeine Encyclopädie der Wissenschaften und Künste, in alphabetischer Folge שכללה ערכים שהגיעו עד 1,000 עמודים. האנציקלופדיה החלה לצאת לאור ב-[[1818]] והכרך ה-168 והאחרון יצא בשנת [[1914]].
* [[המהדורה האחת-עשרה של האנציקלופדיה בריטניקה]] שפורסמה ב-[[1911]] מייצגת את סך הידע בראשית [[המאה ה-20]]. היא נחשבת למהדורה הטובה ביותר של הבריטניקה, ויש הטוענים שאף לאנציקלופדיה הטובה ביותר שפורסמה. רבים מהמאמרים בה ארוכים פי 10 מהמאמרים המקבילים באנציקלופדיות אחרות. לראשונה נכתבו במהדורה זו ערכים גם על ידי נשים. מהדורה זו אינה מוגנת יותר על ידי [[זכויות יוצרים]], וקיימת בפורמט אלקטרוני.
* אנציקלופדיותנאך בולטותאנזיכטיקע נוספותענציקלאפעדיעס הןזענען "[[אנסיקלופדיה אספאסה|Enciclopedia Universal Illustrada]]" ו"[[אנסיקלופדיה אוניברסל מיקרונט]]" הספרדיות, "[[Meyers Konversations-Lexikon]]" ו"[[Brockhaus und Efron]]" הגרמניות.-->
 
די היינטיקע ווערסיע פֿון אײַנזאַמלען לױטן אַלפֿאַבעטישן סדר פֿון די הױפּט־װערטער די ארטיקלען וועלכע ווידמען אלע-ערלײ צענטראַלע באַגריפֿן, דערשײַנונגען און װי אױך מענטשן, ערטער, געשעענישן אאז"וו, האָבן אין דעם 18טן יאָרהונדערט אױסגעטראַכט די פֿראַנצויזישע פֿילאָזאָפֿן, שרײַבער און װיסנשאַפֿטלער װעלכע מען רופֿט טאַקע "די ענציקלאָפּעדיסטן" מיט דידראָ אין הויפּט. די דאָזיגע סיסטעם פֿון צונױפֿזאַמלען די סאַמע בעסטע וויסנשאפטן, קענטעניסן און באגרייפונגען פֿון יעדער גענעראציע איז געװאָרן גאָר שטאַרק פֿאַרשפּרײט איבער דער ציװיליזירטער װעלט, זינט דער סאַמע ערשטער פֿראַנצויזישער ענציקלאָפּעדיע האָט דער "ענציקלאָפּעדישער" זשאַנער זעלבסט דורכגעמאַכט פֿאַרשידענע גילגולים אין די װײַטערדיקע פּעריאדן װי אױך בײַ פֿאַרשידענע פֿעלקער און קולטור־קרייזן.
81,192

רעדאקטירונגען